آقای طیب نیا گفته است بدنبال یکسان سازی نرخ ارز است. آیا این کار شدنی است؟
مجید گودرزی پاسخ می دهد؛
عرایضی که خدمت تان ارائه می کنم به هیچ وجه جناحی نیست. اما بدون شک دولت و دولتهایی در آشفتگی های ناشی از دستکاری نرخ ارز مقصر هستند.
سیاستهای پولی و ارزی در دنیا مرسوم است . چه برای مقابله با تنش های اقتصادی و یا ایجاد رونق در تولید و صادرات . کاهش ارزش پول ملی چندین سال است ابزار مناسب افزایش صادرات توسط کشورهایی مثل چین بوده است و اتفاقا هم سیاست موفقی بوده است. اما آنچه در کشور ما اتفاق افتاد یک رانت تاریخی بود که تقریبا تمام بخش های اقتصاد را متاثر کرد و مردم را در تامین نیازهای اولیه هم ناتوان کرد. یک قحطی نصفه و نیمه عمدی و یک سرکوب شدید تقاضا در شرایط رکود تورمی.
دولت دوازدهم به بهانه تحریم و قاچاق ارز نرخ ارز را عامدانه حدود ۹۰۰ درصد گران کرد به زعم اینکه بتواند جلوی قاچاق ارز را بگیرد یا از قاچاق نهایت درآمد زایی را داشته باشد برای جبران کسری بودجه.
تولید ریالی و صادرات دلاری باعث حاشیه سود بیش از ۶۰۰ درصدی شد. آنهم بدون حتی یک ریال ارزش افزوده بیشتر و به صادر کنندگان ایرانی این امکان را داد که در بازارهای جهانی دامپینگ راه بیندازند.
سوی دیگر ماجرا افزایش شدبد قاچاق بود از دام مولد گرفته تا سنگ و گندم و هر چیز دیگری . کاهش ارزش پول ملی یک منفعت هم داشت. با جایگزین شدن تقاضای خارجی بجای تقاضای داخلی که یک جنایت اقتصادی بود ، بسیاری از کارخانه ها به مدار تولید برگشتند. جنایت به این خاطر که پرداختهای انتقالی برای تقویت تقاضای مصرف کننده داخلی انجام نشد و مردم بشدت فقیر شدند و شرکتهای صادرات محور به حاشیه سود سرشاری دست پیدا کردند . هر چند در صورتهای مالی آنها منعکس نشد و از این رانت بزرگ سر سهامداران بی کلاه ماند. در عوض وضع در شرکتهای وابسته به واردات بد شد و آنها می بایست دلاری وارد و ریالی محصولات خود را بفروشند و اکثر نتوانستند دوام بیاورند.
اینکه دولت و جناب طیب نیا میفرمایند ارز را تک نرخی می کنند ، کار بسیار آسانی است و نه نیاز به سواد دارد و نه دانش. اما کنترل عواقب آن بسیار دشوار است و نیازمند توان علمی بسیار بالایی است. و فرمولهای اقتصاد سنجی بسیار دشواری دارد که از عهده هر کسی بر نمی آید. ولی اگر معیشت مردم در این آزاد سازی و یکسان سازی لحاظ نشود، و بنا بر جبران آسیب های آن نباشد، ابدا کار دشواری نیست و اتفاقا یک ضرورت است برای مقابله با قاچاق و رانت .
ما اکنون بواسطه یارانه و کاهش ارزش پول ملی با بیشترین میزان قاچاق مواجه هستیم و اکنون به بسیاری از همسایه ها یارانه می دهیم.
آزاد سازی ارز کار آسانی است اما ایراد کار در تاثیرات شدید بر اقتصاد و معیشت مردم و کنترل آن است.
حراج سکه از پشتوانه های پول ملی، تثبیت نرخ ارز را دشوار کرده است.
نرخ ارز کنونی واقعی نیست، بلکه دستکاری شده است و تک نرخی کردن آن قبل از واقعی کردن، بی معناست. ارز را باید برای اساس قدرت خرید، واقعی و سپس تک نرخی کرد.
تک نرخی کردن ارز با قیمتهای غیر واقعی، یعنی حذف بخش بزرگی از تکالیف و مسئولیت های دولت.