‍ سفر امیر عبداللهیان به ریاض، قیمت ارز را پایین خواهد کشید؛

✍ مجید گودرزی

در سالهای بعد از خروج آمریکایی ها از برجام و افزایش تحریمها، کشورهای حوزه خلیج فارس بخصوص عربستان، مقادیر زیادی ارز را خریداری و از ایران خارج کردند. تقریبا هر مقدار ارز به بازار عرضه می شد از طریق سلیمانیه و هرات به هر قیمتی خریداری و از ایران خارج می شد.

همین بهانه خوبی بود تا دولت بواسطه کاهش ورود ارز به کشور و قاچاق گسترده آن ، قیمتها ارز را بالا ببرد. تا مثال از قاچاق ارز جلوگیری کند!
دولت بیشتر به نوسانات ارزی بعنوان منبع درآمد مفت و سرشار نگاه می کرد و بدون توجه به فشارهای اقتصادی و تبعات اجتماعی آن بدنبال جبران می. بودجه و توزیع رانت عظیم نرخ ارز بود.

اما این دستکاری نرخ ارز یک منبع درآمد عظیم و آسان برای دولت و یک فشار کمرشکن به مردم و مصرف کنندگان داخلی بود. بعلت نبود مکانیسم پرداخت های انتقالی قشر عظیمی از جامعه زیر خط فقر قرار گرفتند و تقریبا قشر متوسط جامعه کاملا متلاشی شد.

اثر دستکاری نرخ ارز به مراتب از تحریم و قاچاق بیشتر شد.

از تبعات دیگر دستکاری نرخ ارز، ایجاد صرفه اقتصادی برای تولیداتی بود که تا قبل از این امکان ادامه فعالیت نداشتند. آن سوی ماجرا هم دشواری واردات و فشار سنگین به تولیدات واردات محور بود. بسیاری از صنایع وابسته به واردات دیگر امکان ادامه فعالیت نداشتند و وعده های دولت روی میز ماند.

قاچاق همه چیز صرفه اقتصادی پیدا کرد و گسترش بسیار زیادی داشت. صادرات تبدیل به غارت شد و حتی ارزش افزوده صرفه اقتصادی نداشت و بیشتر صادر کنندگان ترجیح دادند خام فروشی کنند.

دستکاری نرخ ارز حتی ارزاق عمومی را هم دچار کمبود کرد و در یک اقدام غیر اخلاقی تقاضای خارجی جایگزین تقاضای داخلی شد.

حالا با بهبود روابط سیاسی ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس، دولت و صادر کنندگان قصد ندارند از این خوان نعمت دست بردارند.

سفر امیر عبداللهیان به ریاض حداقل جو روانی و حباب ارز را خواهد ترکاند. بهر حال سیاست خارجی نقش مهم و تعیین کننده ایی در نوسانات ارزی دارد.

از سوی دیگر هم عربستان و امارات، خواستار سرمایه گذاری در ظرفیت های بکر و بزرگ ایران هستند.

اکنون مهمترین منبع درآمد امارات و ترکیه، واسطه گری و فروش محصولات اروپایی و آمریکایی به ایران است. که در صورت حذف محدودیت‌ها این دو کشور برای صادرات محصولات با چند برابر قیمت به ایران و خرید محصولات ایرانی زیر قیمتهای جهانی و با تخفیفات آنچنانی، با محدودیت مواجه خواهند بود.