‍ ‍ ‍«قانون بهای تمام شده» برای همیشه بحران مسکن را رفع خواهد کرد:

✍ مجید گودرزی

بدون شک یکی از چالشهای بزرگ اقتصادی و اجتماعی حال حاضر ایران، مسکن است.

سوال مهم اینجاست که کشوری با ظرفیتهای عظیم در بخش ساختمان، چرا باید بحران به این بزرگی داشته باشد؟

قطعا این بحرانی ملی حاصل سو مدیریت شدید و نفوذ در بخش های تصمیم گیری است. هیچ کمبودی در این زمینه وجود ندارد. تمام کمبودها عمدی است.

نارضایتی گسترده و فشار کمر شکن، بخصوص به بیش از ۴۰ درصد جمعیت مستاجر کشور، به حد غیر قابل تحمل رسیده است.

بخش مهمی از سیاستگذاری اشتباه را وزارت راه و شهر سازی در سالهای گذشته برعهده داشته است. جایی که عباس آخوندی مرتکب بزرگترین ترک فعل در این زمینه شد و باید محاکمه و متناسب با جرمی که مرتکب شده است مجازات می شد.
نقش شهرداری‌ها و بانکها هم کاملا مخرب و ویرانگر بوده است. شهرداری ها بجای کمک به ساخت برای ایجاد درآمد پایدار برای شهرداری، آنقدر هزینه مجوزات را بالا می برند که هرگز ساخته نمی شود. این «نواختن ساز زدن از سر گشاد» است

اما چه باید کرد؟

✅ پیشنهاد روشن ما مطالبه ملی تصویب «قانون بهای تمام شده مسکن» است.

فقر شدید و تاریخی قانونگذاری و عرف غلط اندر غلط، در ایجاد بحران مسکن نقش اصلی را داشتند.

سه راه برای پی بردن به قیمت واقعی مسکن در ایران وجود دارد
🔸مراجعه به قیمتهای مندرج در مناقصات که هر روز در نشریات منتشر می شوند
🔸قیمتهای کارشناسی شده سازمان نظام مهندسی
🔸مشارکت در ساخت هایی که مردم با محاسبه نفع خود آن را تبدیل به قرارداد می کنند.

اکنون هزینه ساخت هر متر مربع مسکن در طرح نهضت ملی ، حدود 8/000/000 تومان است که باید هزینه مجوزات و هزینه های جانبی را هم محاسبه و به آن اضافه کرد. این قیمت است که سازندگان با احتساب سود خود قادرند و مایلند در این قیمت اقدام به ساخت و ساز کنند.

ما در طرح نهضت ملی هزینه زمین را حذف کرده ایم. اما با درصد مشارکت و هزینه نهایی ساخت، قیمت زمین هم قابل محاسبه است.

اگر مبنای بهای تمام شده ساخت هر متر مربع آپارتمان را همان 8 میلیون تومان طرح نهضت ملی مسکن قرار دهیم و اگر درصد مشارکت و سهم سازنده و مالک زمین را 50 درصدی قرار دهیم، بسادگی می توان فهمید که بهای تمام شده بدون احتساب هزینه مجوزات، حدود 16 میلیون تومان است.

در بیش از 90 درصد زمینهای ایران، مشارکت 10 به 90 هم به نفع سازنده، صرفه اقتصادی ندارد. اگر درصد مشارکت 10به نود باشد بهای تمام شده 8/800/000 تومان خواهد شد.

تنها در معدود مناطق شهرهای بزرگ مشارکت بیش از 50 درصد به نفع مالک زمین رواج دارد و از یک درصد زمین های شهرهای بزرگ هم تجاوز نمی کند. در بافت فرسوده هم بعلت هزینه تخریب مشارکت بیش از 50 درصد برای سازنده، صرفه اقتصادی ندارد.

حال برای مشارکت 60 به 40 به نفع مالک زمین محاسبه به این صورت خواهد بود. اگر با همان فرض هزینه ساخت متری 8 میلیون بخواهیم محاسبه کنیم بهای تمام شده می شود متری حدود 21 میلیون تومان.

و اگر درصد مشارکت 60 به 40 به نفع سازنده باشد، بهای تمام شده می شود متری 13/3 میلیون تومان.

هر مقدار که هزینه ساخت بیشتر شود و مصالح مرغوبتر شود می توان نسبت به 8 میلیون در فرمول لحظ و آن را محاسبه کرد.

مثلاً اگر متری 10 میلیون هزینه کنیم با مشارکت 50 درصد هزینه نهایی ساخت می شود متری 20 میلیون تومان.