‍ نکات مهمی در خصوص بازار ارز

✍مجید گودرزی

🔸دولت قبل به بهانه قاچاق ارز و تحریم، اقدام به بالا بردن نرخ ارز کرد. که این سیاست به نفع دولت و سرمایه داران و به ضرر مردم بود.
🔸دستکاری نرخ ارز از قاچاق و تحریم، اثر بیشتری بر زندگی مردم داشت و تورم لجام گسیخته، تنها یکی از ابعاد این تصمیم بود.
اما اکنون خریداران ارز ایران در سلیمانیه و هرات که به هر قیمتی ارز می خریدند، در حال سازش هستند و دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس ارز ایران را نمی خرند و طبیعتاً نرخ ارز کاهش خواهد بود.

🔸سرمایه گذاری در بازار ارز به هر اندازه، ارزش افزوده صفر دارد. متاسفانه حجم عظیمی از سرمایه های کشور در بازار ارز بخصوص ارزهای دیجیتال، سرمایه گذاری شد که بحران ارزش افزوده صفر را به کشور تحمیل کرد.

🔸کسانی که دلار خریدند اکثرا برای حفظ ارزش دارایی در مقابل کاهش ارزش ریال بود. اما این تصمیم تبعات گسترده ایی داشت. از جمله تورم.

🔸خریداران ارز نمی دانستند اگر سرمایه گذاری در ارز حتی صددرصد هم سود داشته باشد، بزودی باید تمام کالاها و خدمات خود را با صددرصد افزایش قیمت بخرند. آنها در یک کالا سود و در هزاران کالا مجبور به پرداخت مبالغ بیشتری شدند و در نهایت جز عده محدودی عموما ضرر کردند.

🔸تنها صادر کنندگان بودند که بدون ارزش افزوده بیشتر، به حاشیه سود چند صددرصدی دست یافتند. اما این حاشیه سود ناشی از رانت دستکاری نرخ ارز، هرگز در صورتهای مالی آنها منعکس نشد و سهم سهامداران از این رانت تقریبا صفر بود. اکنون هم با همه ی توان تلاش خواهند کرد این خوان نعمت را حفظ کنند.

🔸بعلت ایجاد صرفه اقتصادی مصنوعی ناشی از دستکاری نرخ ارز ، قاچاق بشدت گسترش یافت و صادرات تبدیل به غارت منابع ملی شد.

🔸دستکاری نرخ ارز باعث شد تعادل‌های اقتصادی در سطح بسیار بالایی شکل بگیرد، که خارج از دسترس مردم بود و مردم عادی حتی قادر به تهیه مایحتاج ضروری نبودند.

🔸دولت از سویی از از فروش ارز در نرخ های بالا سود سرشار می برد و فروش ارز یک منبع درآمد مهم برای جبران کسری بودجه است و از سوی دیگر باید کالاهای اساسی را با قیمت بالا بخرد. سال گذشته گندمکاران فروش محصول خود را به دلالان ترجیح دادند و دولت نتوانست با دلالان رقابت کند.

🔸صادرات دام زنده و دیگر کالاهای استراتژیک بسیار بالاتر از نرخ داخلی، نتیجه دستکاری نرخ ارز بود و به کمیابی صوری منتهی شد.
دولت قبل با دستکاری عمدی نرخ ارز بدنبال یک «یتیم خانه» دیگر در ایران بود.
نرخ ارز یکی از بزرگترین رانت های اقتصادی تاریخ ایران را رقم زد.