روسیه یا غرب یا هر دو

✍ مجید گودرزی

در روزهای اخیر خبرهایی مبنی بر درخواست مذاکره مستقیم آمریکایی ها با ایران منتشر شده است.

ایران در آخرین دور مذاکرات در قطر درخواست‌های جدیدی را مطابق شرایط جدید و بخصوص جنگ اکراین مطرح کرد، که از سوی کشورهای غربی رد شد و برای فشار بر ایران هم از آشوب‌های داخلی ایران حمایت گسترده کردند و هم بر طبل توخالی تحریمها مجددا دمیدند و برخی نهادها را برای بار دوم تحریم کردند!

اروپایی ها برای نشان دادن قدرت اقتصادی خود برای مهار بحرانهای منطقه ایی و جهانی، میلیاردها دلار هزینه کردند تا بتوانند از «زمستان سخت» عبور کنند. اما هر روز بیشتر از روز قبل نیاز دارند که از شرایط کنونی خارج شوند.

بخصوص آنکه ایران متحد اصلی روسیه است و جذب ایران یعنی فشار بر روسیه.

شکی نیست که با توجه به سابقه تاریخی بد روس‌ها در پشت پا زدن به متحدان خود، اگر روسها جای ایران ها بودند، حتما ایران را معامله کرده بودند و امتیازات لازم را از شرایط بد اروپا و آمریکا درو می کردند.

🔹اما آیا ایران هم می تواند در شرایط کنونی به سمت غرب برود؟

🔹آیا به نفع ایران است که به متحد خود پشت کند؟

🔹آیا غربیها به تعهدات خود مجددا پشت پا نخواهند زد و سیاست «از اینجا رانده و از آنجا مانده» را مجدد اجرا نخواهند کرد؟

🔹آیا ثبات در سیاست خارجی بهتر است، یا استفاده از فرصتهای پیش آمده؟

آیا با وجود آنکه ایران در بخش های هسته ایی ، هوافضا و دیپلماتیک با روسیه دچار در هم تنیدگی منافع شده است، رفتن به سمت غرب خسارتها و عدم همکاری روسیه را جبران خواهد کرد؟

بهر حال ایران تلاش می کند هم از رابطه با غرب و هم روسیه بهره مند شود. و گاهی باعث تناقض در منافع و برنامه ها می شود.

جمع کردن منافع غرب و شرق در سیاست خارجی بسیار سخت و دشوار است. اما اگر ایران بتواند رقابتی بین قدرتهای غرب و شرق در جذب منافع ایجاد کند، بهترین حالت سیاست خارجی خواهد بود.

ایران تلاش زیادی کرده است تا در زمین روسیه بازی نکند و بخشی از جنگ اکراین نباشد. تا بتواند منافع خودش را مثل سایر کشورها در روابط آینده با اروپا بدست آورد.

🔸در این اواخر تحولات سرزمینهای اشغالی فلسطین در جهت خواسته های ایران بسرعت در حال حرکت است و مقاومت فلسطین جهش های خوبی در دفاع و تغییر موازنه قدرت در فلسطین داشته است.

🔸در یمن هم بالاخره ایران توانست کشورهای متخاصم را وادار به پذیرش صلح کند و به یکی از تنگه های مهم دنیا دسترسی مستقیم داشته باشد.

🔸در افغانستان هم با حمایت طالبان از جنگ و خونریزی در افغانستان جلوگیری کند و ثبات نسبی به این کشور برگردد.

🔸در قره باغ هم توانست منافع خود را به طرف آذریایجانی تحمیل پ از مسدود شدن کریدور زنگژو جلوگیری کند. حذف عمران خان نخست وزیر پاکستان و متحد اصلی الهام علی اف در آذربایجان یک اتفاق خوب دیگر بود. حذف رجب طیب اردوغان هم در ترکیه دور از ذهن نیست.

ایران اکنون به یک بازیگر مهم منطقه ایی تبدیل شده است که آمریکا برای بهره برداری از شورش های اجتماعی داخلی آن بشدت تلاش می کند.

آنها بارها گفته بودند که «برجام مرده است و کسی جرات اعلام رسمی آن را ندارد». اما امروز برای مذاکره مستقیم تلاش می کنند. آنها می‌خواهند با مذاکره مستقیم رقبای خود مثل چین، روسیه و اروپا را دور بزنند. اما ایران اصرار دارد متحدین خود را در مذاکرات همراه داشته باشد. چرا که آمریکایی ها نشان دادند به هیچ توافقی پایبند نیستند.

ایران در منطقه بهانه ارزشمندی برای فروش سلاح است و آمریکا هرگز با این بهانه کنار نخواهد آمد و آن را خنثی نخواهد کرد.

سویفت ایران و روسیه و آغاز تبادلات مالی با سیزده کشور هم میتواند به نپیوستن ایران به اف ای تی اف کمک کند.

ترامپ در تبلیغات ریاست جمهوری آمریکا رسما اعلام کرده است که از اکراین حمایت نخواهد و کمکهای آمریکا به اکراین را قطع خواهد کرد. ترامپ نشان داده است هر وعده ایی که داده است را عملی کرده است و مردم آمریکا هم نسبت به کمکهای آمریکا به بحران اکراین ناخشنود هستند و حتما از طرح های ترامپ برای صلح در اکراین حمایت خواهد شد.

اروپایی ها در نهایت نتوانستند مقدمات قانونی لازم برای تحریم سپاه را فراهم کنند. آنها میدانند بخش بزرگی از منطقه و تنگه استراتژیک هرمز در اختیار سپاه ایران است. آنها به اقداماتی که برای شوآف هستند روی آورده اند.